Cukier i substancje słodzące w naszej diecie

Od kilku ładnych lat żyjemy w strefie zdrowego odżywiania. W większości sklepów spotykamy produkty “bez cukru” nie wiedząc co się w nich znajduje a tym bardziej czy są dla nas zdrowe. Moda zdrowego odżywiania kojarzy się z pewnego rodzaju ograniczeniami takimi jak unikanie różnych produktów, liczeniem kalorii czy świetnym zdrowiem i idealną sylwetką. Rozwieję wątpliwości wielu osób co do tych produktów które coraz częściej spotykamy w sklepach.

Nowe osoby wchodzące w środowisko zdrowego odżywienia najczęściej chcą zrzucić parę kilogramów lub po prostu zdrowo się odżywiać więc zaczynają sięgać po produkty typu “bez cukru”, myśląc że są zdrowsze od tych z cukrem. Inna z wielu pułapek są produkty które są uważane przez nas za zdrowe, chętniej po nie sięgamy ale czy są one faktycznie takie zdrowe? Sprawdźmy zatem co zawierają, czy są one odpowiednim wyborem w naszym żywieniu a przede wszystkim ich skład i wartości odżywcze.

Dla sprawdzenie wybrałem się do najbliższego supermarketu w mojej okolicy. Zakupiłem kilka produktów w tym owsiankę instant o smaku malina & żurawina. Na przodzie opakowania można dowiedzieć się że zawiera 3 zboża: owies, orkisz, żyto. A na odwrocie że jest to doskonały pomysł na śniadanie i pożywną przekąskę w ciągu dnia. Czy na pewno?
Sprawdźmy zatem skład.
Jako pierwszy składnik są to oczywiście płatki owsiane (64%) które po otwarciu okazały się mocno przetworzone. Drugim ze składników którego nie powinno tam być jest cukier, dalej znajdujemy mleko w proszku odtłuszczone, płatki orkiszowe i płatki żytnie w ilościach po 2,1% na całe 47g owsianki, żurawinę kandyzowaną w której jest cukier i olej słonecznikowy oraz malinę liofilizowaną oraz aromaty.

Jak już po samym składzie można stwierdzić że zawiera sporą ilość cukrów prostych bo aż 11g w opakowaniu (47g). Inną kwestią jaką producenci przekonują nas do zakupu tego produktu to że zawiera 3 zboża a że w znikomej ilości to już nie ważne.

 

Kolejnym z produktów goszczących na naszych stołach są jogurty smakowe. Wybrałem jogurt Jogobella typu Light o smaku ananas. Ponownie na opakowaniu dowiadujemy się że została obniżona zawartość węglowodanów i tłuszczy oraz jest bez konserwantów.

Przejdźmy do składu: mleko, owoce 9% (w tym ananas i sok ananasowy z koncentratu), syrop fruktozowy, białka mleka, substancje słodzące: aspartam, acesulfam K; aromat, żywe kultury bakterii.

Jak widzimy mamy tutaj słodziki w postaci syropu fruktozowego, aspartamu inaczej zwana E951 i acesulfam K. Co ciekawe ten sam produkt bez napisu “Light” nie zawiera aspartamu i acesulfam K. Zamiast tego zawiera cukier i wyższą ilość kalorii.

Żurawina jest uważana za zdrowy produkt i słusznie. Wpływa pozytywnie na nasz układ moczowy, zmniejsza występowanie chorób serca czy pomaga w ochronie jamy ustnej. Problem pojawia się gdy żurawina zawiera dodatkowy cukier i to zazwyczaj w granicach 50g na 100g produktu.
Niemożliwą rzeczą jest spotkanie żurawiny w marketach bez dodatków (Tylko sklepy internetowe i z zdrową żywnością)

Jakie produkty zawierają dodatkowy cukier i/lub substancje słodzące

Mogłoby się wydawać że owsianka czy żurawina są “czystymi” produktami a okazuje się że posiadają dodatkowy cukier. Takie zabiegi stosuje się już niemal wszędzie. Dla własnego dobra i świadomości powinniśmy nauczyć się czytania etykiet by samemu przeanalizować skład i móc ocenić czy dany produkt zasługuję na zakup. Na co warto zwracać uwagę i co zawiera dodatkowy cukier:

  • Sosy i keczupy
  • Kolorowe napoje i soki
  • Woda smakowa
  • Kiełbasy i szynki
  • Sałatki
  • Płatki śniadaniowe
  • Dżemy
  • Masła orzechowe
  • Jogurty owocowe
  • Batony zbożowe musli
  • Większość produktów “Fit” i “Fitness”

Rodzaje cukrów i substancji

Mogło by się wydawać że cukier ma jedną nazwę, otóż okazuje się że cukier ma wiele imion, ukrywany jest w wielu nazwach i dzieli się na cukry proste, modyfikowane, syntetyczne i półsyntetyczne substancje słodzące.

Cukry proste – glukoza i fruktoza – najczęściej na opakowaniach spotkamy syrop glukozowo-fruktozowy (skrobia kukurydziana)
Substancje słodzące, syntetyczne – acesulfam K (E 950), aspartam (E 951), cyklaminiany (E 952),sacharyna (E 954), sukraloza (E 955), taumatyna (E 957), neohesperydyna DC (E 959) i sól aspartamowo-acesulfamowa (E 962).
Substancje słodzące półsyntetyczne – tz. poliole – sorbitol (E 420), mannitol (E 421), izomalt (E 953), maltitol (E 965), laktitol (E 966) i ksylitol (E 967).

Czy substancje słodzące szkodzą zdrowiu?

Substancje słodzące są od bardzo dawna dodawane do produktów spożywczych. Z roku na rok ilość tych substancji w produktach przybywa a to za sprawą że posiadają znikomą ilość kalorii, są słodsze i tańsze w produkcji od zwykłego cukru. Możemy nie zdawać sobie sprawy ale w wielu naturalnych produktach typu owoce i warzywa znajdziemy te substancje i nie należy ich się tak bać. Jeden z bardziej cenionych produktów jest miód który przez wiele lat był używany jako słodzik. Nasze babcie stosowały go do leczenia przeziębiania a nawet producenci leków do dnia dzisiejszego stosują miód przy produkcji za sprawą cennych wartości.

W ostatnich latach wiele kontrowersji wywołał aspartam (E 951) który najczęściej spotkamy w napojach gazowanych, gumach do żucia, jogurtach czy słodyczach. Substancja jest około 200 razy słodsza od tradycyjnego cukru i zyskała złą sławę. Często usłyszymy że przyczynia się do wzrostu ryzyka zachorowań na nowotwory, powoduje ból głowy, nudności, bezsenność zaś dotychczasowe badania zaprzeczają szkodliwości i w dawkach 40mg/kg masy ciała na dzień jest całkowicie bezpieczny.

Każda z substancji jest ciągle badana a według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) jest bezpieczna dla człowieka. I oczywiście mógłbym wymienić tutaj szereg badań na ten temat, opisać każdą substancję z osobna to mimo tego pozostaje pytanie czy nie ma długotrwałych skutków ubocznych ponieważ tego typu publikacji jeszcze nie ma. Jednak w obliczu wielu informacji i przekonań jakiś instytucji polegał bym na zdrowym rozsądku i eliminacji tych dodatków w żywności.

Co zamiast zwykłego cukru?

Cukier brzozowy

Ksylitol to naturalna substancją pozyskiwaną z fińskiej kory brzozowej. Możemy go spotkać w produktach spożywczych jak i krystaliczny proszek o przyjemnym słodkim, lekko mentolowym smaku. Jest około 40% mniej kaloryczny od białego cukru, powoli się trawi w naszym organizmie, nie podnosząc insuliny, posiada niski indeks glikemiczny. Ważne jest również że ksylitol nie powoduje próchnicy a wzmacnia mineralizację szkliwa, zmniejsza łaknienie na słodycze i ułatwia przyswajanie minerałów.
Pomimo wielu zalet ma też kilka wad gdyż po przekroczeniu 40-50 gram na dobę możemy dostać biegunki. Z tego względu warto pamiętać że zalecana dzienna dawka to 15 gramów.

Stewia

Stewia jest rośliną pochodzącą z Ameryki Południowej. Swój wyjątkowy słodki smak zawdzięcza glikozydom stewiolowym które są słodsze nawet o 320 razy od cukru białego. Dzięki swoim właściwością stewia obniża ciśnienie krwi, pobudza apatyt, pomaga w walce z cukrzycą i powoduję próchnicy. Słodzik jest polecany osobą redukującym tkankę tłuszczową (nie zawiera kalorii) i może być pomocny dla osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze.

1 Comment

1 Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *